Zakażenie ludzkim wirusem HIV jest wykrywane w bardzo różnych stadiach choroby.
Pochodzenie choroby nie jest do końca zdefiniowane. Jak twierdzą specjalisci pewne poszlaki wskazują na Afrykę, jako pierwotne zródło, skąd HIV mógł zostać przeniesiony do Stanów Zjednoczonych i dalej do Europy. Wirusy o bardzo podobnej budowie do wirusa HIV wykryto u pewnego gatunku małp, lecz nie ma potwierdzenia, iż przeniesione zostały na człowieka. "Jesli wirus istotnie pochodzi z Afryki, to odbył prawdopodobnie drogę powrotną na ten kontynent." Wiele spekulacji wywołał także fakt częstego występowania choroby u Hitańczyków mieszkających w USA.
Pochodzenie wirusów HIV jest nieznane, aczkolwiek dane statystyczne i naukowe sugerują, iż po raz pierwszy pojawiły się w Afryce. Badania na obecnosć wirusa HIV-1 dokonane w Zairze pod koniec 1976 roku, ustaliły jego obecnosć we krwi niewielkiej liczby osób, które większosć swojego życia spędziły w wioskach położonych z dala od centrów cywilizacji.
W 1981 roku lekarze w Los Angeles rozpoznali pierwsze przypadki AIDS na terenie Stanów Zjednoczonych. Wnikliwe analizy różnych przypadków AIDS doprowadziły do rozpoznania mechanizmu przenoszenia wirusa drogą kontaktów płciowych lub przez zetknięcie z krwią zakażonej nim osoby - czy to w wyniku transfuzji krwi lub produktów krwiopochodnych zawierających wirus, czy też poprzez używanie zabrudzonych nią strzykawek i igieł do iniekcji.
Skala ludzkiego cierpienia i liczba zejsć smiertelnych będących następstwem tej choroby uczyniła z niej plagę zwaną czasami dżumą ostatnich dziesięcioleci dwudziestego wieku. Z początkiem roku 1992 na całym swiecie żyło już 13 milionów chorych zarażonych jednym z dwu poznanych dotychczas wirusów wywołujących AIDS.